ΤΑΙΠΕΔ-Υπερταμείο-ΚΥΑ τιμολόγησης νερού: το by-pass της απόφασης του ΣτΕ για δημόσια ΕΥΔΑΠ-ΕΥΑΘ

   Απαντώντας στον αναπλ. Υπουργό Περιβάλλοντος και στις δηλώσεις του stokokkino, το Σωματείο μας επισημαίνει ότι για τους  εργαζόμενούς της ΕΥΑΘ, “ακατανόητη” και “δυσάρεστη έκπληξη” είναι η απορία του κ. Φάμελλου για την προσφυγή του Σωματείου μας κατά της ΚΥΑ τιμολόγησης νερού. Ποιος ο λόγος ανησυχίας του για την προσφυγή εφόσον η ΚΥΑ προασπίζεται το δημόσιο χαρακτήρα και την ελεύθερη πρόσβαση στο νερό; Ποιος ο λόγος ανησυχίας του όταν στη διαπραγμάτευση για την ΚΥΑ συμμετείχαν, όπως λέει, κι οι… “θεσμοί”, στις χώρες των οποίων ως γνωστόν οι επαναδημοτικοποιήσεις -επανακρατικοποιήσεις είναι καθεστώς;

Επανερχόμαστε λοιπόν:

 - Τσουβάλιασμα με λογιστικούς όρους: θεμελιώδη παράβαση της απόφασης του ΣτΕ αποτελεί η επιλογή λογιστικών και μόνο κριτηρίων για την τιμολογιακή πολιτική των επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης, η οποία αφορά αδιακρίτως σε όλες τις περιοχές (λεκάνες απορροής ποταμών), αντί της επιλογής περιβαλλοντικά ωφέλιμων κριτηρίων ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες της κάθε περιοχής (λεκάνες απορροής ποταμών) και των Σχεδίων Διαχείρισης για κάθε λεκάνη απορροής, όπως επιτάσσει η Οδηγία 2000/60/ΕΚ και η εθνική νομοθεσία (ν. 3199/2003 και π.δ. 51/2007). Η παραβίαση τόσο της Οδηγίας όσο και της εθνικής νομοθεσίας είναι προφανής.

 - Διασφάλιση διετίας από αυξήσεις και… βλέπουμε: η ίδια η ΚΥΑ αναφέρει ότι οι περιοδικές αυξήσεις μπορεί να φτάνουν το διπλάσιο του ποσοστού αύξησης του ΑΕΠ και πάλι όμως ο περιορισμός αυτός, όπως αναφέρει η ΚΥΑ, θα επανεξεταστεί σε δύο χρόνια! Είναι ευνόητο πόσο λίγη δύναμη θα έχουμε ως χώρα να διατηρήσουμε τέτοιους περιορισμούς, εφόσον ισχύσει ο λογιστικός κανόνας της πλήρους ανάκτησης κόστους, που στην πραγματικότητα δεν αποτελεί μόνο ανάκτηση κόστους, αλλά και κέρδος κεφαλαίου, επενδύσεις σε νέες υποδομές κ.λπ. 

- Άλλη μια… εισφορά αλληλεγγύης για το νερό: με την ΚΥΑ θεσμοθείται επίσης η “υποχρεωτική αλληλεγγύη” υπέρ των αδύναμων κοινωνικών ομάδων, αφού σε κάθε περίπτωση πιθανά κενά ανάκτησης κόστους που θα προκύψουν από το “κοινωνικό τιμολόγιο” δε θα καλύπτονται από το κράτος αλλά από τους… υπόλοιπους χρήστες ύδατος του παρόχου! Η ένταξη άλλωστε της ΕΥΑΘ στο Υπερταμείο μετατρέπει το νερό σε εμπόρευμα αφού πλέον στόχος θα είναι τα έσοδα από το νερό να πηγαίνουν στην  αποπληρωμή του Χρέους.

- Σώσαμε το νερό και… δεν το ξέρουμε; Ο αναπλ. υπουργός θεωρεί ότι η οδηγία 2000/60 και οι αρχές της φτάνουν και περισσεύουν για την κατοχύρωση του νερού ως δημόσιου  αγαθού. Ας μας εξηγήσει τότε γιατί κινητοποιήθηκαν 2.000.000 Ευρωπαίοι πολίτες υπογράφοντας στην Πρωτοβουλία Right2water (Δικαίωμα στο Νερό), μεταξύ αυτών και το… SOSτε το ΝΕΡΟ;

-  Και βιώσιμοι είμαστε και επενδύσεις θα κάνουμε: Μας προξενεί έκπληξη η αναφορά του κ. Φάμελλου στην βιωσιμότητα (και) της ΕΥΑΘ! Οι ισολογισμοί της ΕΥΑΘ, τα νούμερα δηλαδή, δείχνουν ότι επί σειρά ετών είναι κερδοφόρος ως φυσικό μονοπώλιο. Και μάλιστα σε βαθμό που η νέα διοίκηση έκανε 150 νέες προσλήψεις μετά από 14 χρόνια. Ακόμη περισσότερο όταν αναλαμβάνει (ακόμη και ΜΟΝΗ αν χρειαστεί)  την χρηματοδότηση της κατασκευής της Β΄φάσης του Διυλιστηρίου, ένα έργο αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο για χρόνια είχε τελματώσει από προηγούμενες διοικήσεις και κυβερνήσεις. Κι αυτά με την τιμολογιακή πολιτική “παγωμένη” για χρόνια!

- Η συνταγματική αναθεώρηση αργεί: Σε ότι αφορά στη συνταγματική αναθεώρηση, δεν έχει ξεκινήσει επίσημα παρά μόνο ο δημόσιος διάλογος! Οι γενικόλογες απόψεις δε φτάνουν, το μόνο που σώζει την ΕΥΑΘ από την ιδιωτικοποίηση είναι η απόφαση 1906/2014 του ΣτΕ. Κι αυτήν, μέσω του τρίπτυχου ΤΑΙΠΕΔ-Υπερταμείο-ΚΥΑ, προσπαθεί η κυβέρνηση να την παρακάμψει. 

Αν πραγματικά θέλει να δείξει ο αναπλ. υπουργός την αντίθεσή του στην ιδιωτικοποίηση, ας πάει την απόφαση του ΣτΕ ένα βήμα παραπέρα καθιερώνοντας άμεσα εθνικό κοινωνικό τιμολόγιο στη βάση αυτού της ΕΥΑΘ, για το οποίο πίεσαν τα κινήματα στη διαβούλευση της ΚΥΑ αλλά δεν εισακούστηκαν. Ας καθιερώσει ΔΩΡΕΑΝ ελάχιστη απαιτούμενη ποσότητα για αξιοπρεπή διαβίωση σε εθνικό επίπεδο, κάνοντας την Ελλάδα ως την πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που το Δικαίωμα στο Νερό (right2water) θα το κάνει πράξη! Ας μπει εντέλει ξεκάθαρος όρος στο Σύνταγμα που θα απαγορεύει την ιδιωτικοποίηση, κάνοντας την Ελλάδα την δεύτερη ευρωπαϊκή χώρα μετά τη Σλοβενία που το κατοχυρώνει. 

Ιδού λοιπόν πεδίο δόξης λαμπρό!

Προσφυγή στο ΣτΕ κατά της ΚΥΑ τιμολόγησης νερού.

Δελτίο τύπου Σωματείου Εργαζομένων της ΕΥΑΘ (ΣΕΕΥΑΘ)

Το νερό δεν είναι εμπόρευμα - Προσφυγή του σωματείου εργαζομένων της ΕΥΑΘ και πολιτών κατά της απόφασης της Εθνικής Επιτροπής Υδάτων για την νέα τιμολόγηση του νερού.

Το νερό δεν είναι εμπορικό προϊόν, αλλά αποτελεί κληρονομιά που πρέπει να προστατεύεται, να τυγχάνει της κατάλληλης μεταχείρισης και να μεταφέρεται στις επόμενες γενιές.

Συνεπείς στον αγώνα τους για το δικαίωμα στο νερό και την προάσπιση του ως δημόσιου αγαθού, το σωματείο εργαζομένων της ΕΥΑΘ, πολίτες της Θεσσαλονίκης και κάτοικοι νησιωτικών δήμων της χώρας, προσέφυγαν δικαστικά κατά της αριθμ. 135275/19.05.2017 απόφασης της Εθνικής Επιτροπής Υδάτων (ΦΕΚ Β 1751/22.05.2017) (εδώ η απόφαση http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=AXAiNZ9853A%3D&tabid=248&language=el-GR)

Με την απόφαση αυτή, επιβάλλονται ενιαίοι υποχρεωτικοί κανόνες τιμολόγησης για όλη τη Χώρα ανεξαρτήτως σοβαρών ιδιαιτεροτήτων της κάθε περιοχής. O νέος τρόπος τιμολόγησης αποσκοπεί στην πλήρη ανάκτηση από τους πολίτες του συνολικού “κόστους” (όπως αυτό ορίζεται στην υπουργική απόφαση) αποτελούμενου από: το χρηματοοικονομικό κόστος συμπεριλαμβανομένου του “κόστους ευκαιρίας του επενδεδυμένου κεφαλαίου” (στην πραγματικότητα κέρδος απόδοσης κεφαλαίου, αορίστως προσδιοριζόμενο), του “περιβαλλοντικού κόστους” και του “κόστους πόρου” (άρθρα 4, 5, 6 και 9 της απόφασης). Η εφαρμογή του νέου πλαισίου ξεκινά υποχρεωτικά το 2018.

Είναι, όμως, βέβαιο, ότι η πλήρης ανάκτηση του ως άνω κόστους θα καταστήσει εν τέλει μη προσιτή - ή εν πάση περιπτώσει δυσχερώς προσιτή - προς τους πολίτες, την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών, ιδίως σε μακρά περίοδο οικονομικής κρίσης.

Αυτό ισχύει κατά μείζονα λόγο για τους κατοίκους των νησιωτικών Δήμων που είναι ήδη σε δυσμενή θέση λόγω της ανεπάρκειας υδάτινων πόρων, δεδομένου ότι σε πολλούς από αυτούς, η ύδρευση παρέχεται σχεδόν αποκλειστικά μέσω αφαλάτωσης.

Η απόφαση αυτή δεν αποσκοπεί “στη βιώσιμη χρήση και βελτίωση της κατάστασης των υδάτων, σύμφωνα με τους περιβαλλοντικούς στόχους του άρθρου 4 του π.δ. 51/2007, κατ’ εφαρμογή της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ”, ούτε και “στη διασφάλιση του συνταγματικά κατοχυρωμένου δημόσιου χαρακτήρα του νερού ως κοινωνικού αγαθού απολύτως απαραίτητου για τη διαβίωση του ανθρώπου”, όπως ευαγγελίζονται οι αρμόδιοι Υπουργοί στο άρθρο 1 της απόφασης. Αντιθέτως, η απόφαση αυτή αποσκοπεί σε μία αμιγώς λογιστικού χαρακτήρα τιμολογιακή πολιτική, δια της οποίας ουδόλως εφαρμόζονται οι διατάξεις της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ για την περιβαλλοντικώς ορθολογική πολιτική στον τομέα των υδάτων, αλλά επιβάλλονται κανόνες τιμολόγησης με αυστηρώς οικονομικά και μόνο κριτήρια, που εν τέλει εξυπηρετούν τις επιχειρήσεις και όχι την περιβαλλοντική διαχείριση των υδάτων, ιδίως δε όσες ιδιωτικές επιχειρήσεις πρόκειται (ή εν πάση περιπτώσει θα επιχειρήσουν) να δραστηριοποιηθούν στη Χώρα μας στον ευαίσθητο τομέα της παροχής νερού.

Θεμελιώδης παράβαση της εν λόγω απόφασης αποτελεί η επιλογή λογιστικών κριτηρίων για την τιμολογιακή πολιτική των επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης, η οποία αφορά αδιακρίτως σε όλες τις περιοχές (λεκάνες απορροής ποταμών) αντί της επιλογής περιβαλλοντικώς ωφέλιμων κριτηρίων ανάλογα με την κάθε περιοχή (λεκάνη απορροής ποταμών) και το κάθε Σχέδιο Διαχείρισης, όπως επιτάσσει η Οδηγία 2000/60 και η εθνική νομοθεσία (ν. 3199/2003 και π.δ. 51/2007).

Εξάλλου, με τον τρόπο αυτό επέρχονται σημαντικές ανατιμήσεις επί της χρήσης των υπηρεσιών ύδρευσης, το δε κόστος ανάκτησης μετακυλίεται εξ ολοκλήρου δυσανάλογα στους πολίτες και οι συνέπειες αυτές τους αποστερούν από τη δυνατότητα στη συνεχή, αδιάλειπτη και ποιοτική όσο και προσιτή παροχή των ως άνω υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης.

Τούτο αντιβαίνει σε βασικές διατάξεις του Συντάγματος, όπως κρίθηκε με την ΣτΕ 1906/2014, ότι δηλαδή οι δημόσιες επιχειρήσεις που παρέχουν αγαθά και υπηρεσίες ζωτικής σημασίας για τον άνθρωπο, όπως είναι, προεχόντως, η ύδρευση και η αποχέτευση, πρέπει πάντοτε να λειτουργούν υπό τη νομική εγγύηση και έλεγχο του κράτους, ώστε να παρέχουν και να διασφαλίζουν συνεχώς προς το κοινωνικό σύνολο προσιτές υπηρεσίες κοινής ωφελείας και δη υψηλής ποιότητας.

Τη νομική και πραγματική αυτή διασφάλιση, μόνο το κράτος δύναται να εγγυάται, λόγω ακριβώς της νομικής και πραγματικής δυνατότητας να εφαρμόζει, όχι μόνο πολιτική κέρδους, αλλά και πολιτική δημοσίου συμφέροντος και κοινωνικής αλληλεγγύης ανάλογα και με τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής και των κατοίκων αυτής (ορεινής, νησιωτικής, πυκνής ή αραιής οικιστικώς, σε μικρή ή μεγάλη απόσταση από λεκάνη απορροής, με πρόσβαση σε επαρκή ή μη ποσότητα νερού, με επαρκείς ή όχι υποδομές, με αυξημένο ή μειωμένο ετήσιο εισόδημα κατοίκου κατά μέσο όρο κλπ).

Η απόφαση αυτή της Εθνικής Επιτροπής Υδάτων αποδεικνύει ότι οι αρνητικές συνέπειες της ιδιωτικοποίησης των υπηρεσιών ύδρευσης δεν επέρχονται μόνο με τη μεταβίβαση των μετοχών σε ιδιώτες – κερδοσκόπους. Μπορούν το ίδιο εύκολα να επιτευχθούν και από ένα κράτος, το οποίο σταθερά και αδιάλειπτα ισχυροποιεί τον κερδοσκοπικό ρόλο και τη χρηματιστικοποίησή των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας εις βάρος του κοινωνικού συνόλου.

Οι κινήσεις αυτές είναι συνακόλουθες με την ένταξη των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ στο Υπερταμείο και προετοιμάζουν το έδαφος για τη σχεδιαζόμενη ιδιωτικοποίησή τους και την εμπορευματοποίηση του νερού.

Όπου όμως εφαρμόσθηκαν οι ιδιωτικοποίησεις του νερού, το αποτέλεσμα ήταν οι πολυεθνικές να οικειοποιηθούν και να απαξιώσουν τις υποδομές, να πολλαπλασιάσουν υπέρογκα την τιμή του νερού για να αυξήσουν τα κέρδη τους, και να χειροτερέψουν δραματικά τις παροχές προκειμένου να μειώσουν τα έξοδά τους.

Παντού όπου επιβλήθηκαν προκάλεσαν ξεσηκωμό ενώ στους μεγάλους δήμους της Ευρώπης (Βερολίνο, Παρίσι και σε 40 άλλες πόλεις της Γαλλίας κ.α) το νερό επαναδημοτικοποιήθηκε.

Το σωματείο εργαζομένων της ΕΥΑΘ θα συνεχίσει τον αγώνα του κατά της ιδιωτικοποίησης του νερού υπερασπιζόμενο το δημόσιο χαρακτήρα του και την εκφρασμένη στο δημοψήφισμα της Θεσσαλονίκης βούληση των πολιτών, που θέλουν τις υπηρεσίες υπό δημόσιο έλεγχο με μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα και την πρόσβαση σε νερό εξασφαλισμένη για όλους.

Υπενθυμίζουμε ότι το σωματείο της ΕΥΑΘ προσέφυγε δικαστικά και κατά της ένταξης της ΕΥΑΘ στο υπερταμείο και αναμένει τον ορισμό της ημερομηνίας εκδίκασης της υπόθεσης.

Ευχαριστούμε όλους όσους συμπαραστέκονται στον αγώνα μας, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, συνυπογράφοντας τις προσπάθειές μας και στηρίζοντάς μας ηθικά και  πρακτικά. 

ΚΥΑ προπομπός ιδιωτικοποίησης νερού.

     Στις 24/05/2017 δημοσιεύεται στο ΦΕΚ 1751/Β η ΚΥΑ 135275  με θέμα: Έγκριση γενικών κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης υπηρεσιών ύδατος. Μέθοδος και διαδικασίες για την ανάκτηση κόστους των υπηρεσιών ύδατος στις διάφορες χρήσεις του.

            Όπως με σαφήνεια διατυπώνεται σκοπός της ΚΥΑ είναι να εισάγει ενιαίους κανόνες  και μεθοδολογία κοστολόγησης και τιμολόγησης της χρήσης του νερού ανά την επικράτεια, έτσι ώστε  το συνολικό κόστος των υπηρεσιών ύδατος να ανακτάται από τα προσδιοριζόμενα  (κάθε χρόνο επικαιροποιημένα)  τιμολόγια των παρόχων προς τον τελικό χρήστη.   

          Αν και στο 1^ο άρθρο, αναφέρεται ως σκοπός του νέου ρυθμιστικού πλαισίου  το «να διασφαλίζεται ο συνταγματικά κατοχυρωμένος δημόσιος χαρακτήρας του νερού ως κοινωνικό αγαθό απολύτως απαραίτητο για τη διαβίωση του ανθρώπου», η μεθοδολογία και οι διαδικασίες που εισάγονται ακυρώνουν τα παραπάνω.

         Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο ο  πολίτης  δε δικαιούται παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας από δημόσιους φορείς προκειμένου να έχει πρόσβαση στο δημόσιο , κοινωνικό αγαθό που λέγεται νερό. Αντί αυτού,  όχι μόνο πρέπει να πληρώνει μέχρι κεραίας το κόστος του όποιου παρόχου υπηρεσιών νερού, αλλά θα φορολογείται εκ νέου και συνεχώς, για τις σχετικές με το νερό υποδομές, με νέο «πράσινο» χαράτσι, που το ύψος του αποφασίζει η δημόσια διοίκηση  και επιβάλλεται και σαν πάγια χρέωση και σαν ποσοστό επί των κυβικών που καταναλώνει, το λεγόμενο περιβαλλοντικό τέλος.

      Ποιοί όμως είναι οι πάροχοι υπηρεσιών νερού; Στο άρθρο 3 πληροφορούμαστε ότι εκτός των δημόσιων και δημοτικών φορέων, των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου και των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης, πάροχοι είναι και λοιποί φορείς που δεν κατονομάζονται. Το ίδιο στο άρθρο 8, όπου ορίζεται ότι πάροχοι υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης,  εκτός των ΔΕΥΑ των Δήμων και των ίδιων των ΟΤΑ α βαθμού, είναι και λοιποί φορείς που παρέχουν νερό ύδρευσης στους τελικούς χρήστες. Το ίδιο στο άρθρο 10, όπου ορίζεται ότι πάροχοι για υπηρεσίες ύδατος για αγροτική χρήση εκτός των παραπάνω μπορεί να είναι λοιποί φορείς που παρέχουν νερό στον τελικό χρήστη. Στο άρθρο 16, παρ. 2, ξεκαθαρίζεται ότι στις περιπτώσεις ιδιωτικών συλλογικών δικτύων παροχής υπηρεσιών ύδατος, οι κανόνες κοστολόγησης και τιμολόγησης αντιμετωπίζονται με ανάλογο τρόπο όπως στις συμβάσεις παραχώρησης.

         Οι μεγαλύτεροι πάροχοι υπηρεσιών νερού ύδρευσης και αποχέτευσης στη χώρα, ΕΥΔΑΠ ΑΕ και ΕΥΑΘ ΑΕ που ρητά κατονομάζονται στα παραπάνω άρθρα, είναι πολυμετοχικές εταιρείες εισηγμένες στο χρηματιστήριο, το δε ποσοστό συμμετοχής του δημοσίου σ αυτές έχει περάσει στο υπερταμείο προκειμένου να πουληθεί σε επενδυτές, για να χρηματοδοτήσει το απύθμενο πηγάδι που λέγεται δήθεν χρέος.

           Συμπερασματικά όπως γίνεται φανερό από τον ορισμό των παρόχων υπηρεσιών νερού, καθόλου δεν διασφαλίζεται ο δημόσιος χαρακτήρας αυτών των υπηρεσιών. Όχι απλά ανοίγει πόρτα αλλά θεσμοθετείται η δυνατότητα πλέον, οποιοσδήποτε ιδιωτικός φορέας να παρέχει  υπηρεσίες  χρήσης νερού, με απλά λόγια  η ΚΥΑ προχωρά  τη σχεδιαζόμενη ιδιωτικοποίηση του νερού.

           Ο κάθε πάροχος είναι υπόχρεος να χρησιμοποιεί συγκεκριμένη μεθοδολογία για να προσδιορίσει το κόστος των υπηρεσιών νερού που περιλαμβάνει π.χ. το κόστος τόκων για δανειακά κεφάλαια ή την εύλογη ετήσια απόδοση των κεφαλαίων στην περίπτωση πολυμετοχικής εταιρείας.  Η τιμολόγηση του νερού από το φορέα υποχρεούται να ακολουθεί ένα βασικό κανόνα: την ανάκτηση του κόστους από τη χρέωση στον τελικό καταναλωτή.

            Με απλά λόγια: Ακόμα κι αν ο πάροχος είναι δημόσιος ή υπο δημόσιο έλεγχο φορέας θα χρησιμοποιεί υποχρεωτικά λογιστικό μοντέλο υπολογισμού του κόστους που μετατρέπει το νερό από κοινωνικό αγαθό σε εμπόρευμα και την υπηρεσία νερού από υπηρεσία κοινής ωφέλειας σε εμπορική επιχειρηματική δραστηριότητα.

         Με απλά λόγια: εμείς θα χρηματοδοτούμε τα επενδυτικά σχέδια του παρόχου προκειμένου να μπορεί να παρέχει υπηρεσίες νερού. Είναι η εφαρμογή των ίδιων χρηματοδοτικών μοντέλων που ισχύουν για τις εταιρείες που ανέλαβαν τους εθνικούς αυτοκινητόδρομους, όπου την υλοποίηση των έργων θα πληρώνουν οι πολίτες που θα τους χρησιμοποιούν (μέσω των χρεώσεων στους σταθμούς διοδίων).

            Όσον αφορά το κοινωνικό πρόσημο των νέων τιμολογίων, στις διατάξεις της ΚΥΑ αποσαφηνίζεται ότι η δυνατότητα εφαρμογής μειωμένου τιμολόγιου δεν μπορεί να γίνει σε βάρος της επιδιωκόμενης πλήρους ανάκτησης κόστους.Τό μειωμένο τιμολόγιο που μπορεί να ισχύει π.χ. για τον άπορο (ποιό θεωρείται άραγε το όριο φτώχιας όταν για εισόδημα  5.686 ευρώ ο πολίτης πληρώνει φόρο;)  ή την πυροσβεστική, θα ισχύει με τους εξής απαράβατους όρους: πρώτον “δεν πρέπει να ανατρέπεται η λειτουργία της τιμής ως μέσου αποτροπής της σπατάλης νερού και δεύτερον ”πιθανά κενά που θα προκύψουν λόγω της εφαρμογής ειδικών τιμολογίων, θα καλύπτονται από τους υπόλοιπους χρήστες ύδατος του παρόχου”. Τόσο κοινωνική πολιτική πια, δεν αντέχεται.

             Η θέσπιση “οροφής” σε σχέση με το ύψος των αυξήσεων στην ΚΥΑ, δεν σημαίνει τίποτα καλό, αφ ενός γιατί αλλάζει ανά πάσσα στιγμή με μία απλή τροποποίηση, αφ ετέρου γιατί φυσικά,  για τη μετάβαση στο νέο πλαίσιο απαιτείται προσαρμογή προκειμένου να χρυσωθεί το χάπι και να καθησυχαστούν οι αντιδράσεις. Αυτό δεν ανατρέπει την ουσία της ΚΥΑ.

           Τέλος, θα αναφέρω δύο παραδείγματα για να γίνει κατανοητό τι σημαίνει η εφαρμογή του   περιβαλλοντικού τέλους για τους  χρήστες.

         Στην περίπτωση της  ύδρευσης στα νησιά του Νότιου Αιγαίου, Κυκλάδες και Δωδεκάνησα, οι πάροχοι χρησιμοποιούν την τεχνολογία των αφαλατώσεων θαλασσινού νερού ως βέλτιστη λύση για την ικανοποίηση των αυξημένων (λόγω και της τουριστικής ανάπτυξης) αναγκών σε νερό στα νησιά, όπου κατά κανόνα το ισοζύγιο των υδατικών πόρων- αναγκών σε νερό, είναι ελλειματικό λόγω της λειψυδρίας που  υφίσταται. Το έτσι κι αλλιώς υψηλό κόστος παραγωγής νερού με αυτή την τεχνολογία, θα επιβαρυνθεί ακόμα περισσότερο με την προσθήκη του περιβαλλοντικού κόστους που τελικά θα κληθούν να πληρώνουν οι νησιώτεςπου χρησιμοποιούν θαλασσινό νερό. Να σημειώσουμε ότι μέχρι τώρα, η λειτουργία των αφαλατώσεων επιδοτείται,  γιατί αλλιώς ο καταναλωτής νησιώτης θα επιβαρυνόταν υπέρογκα από τις υψηλές χρεώσεις, έχοντας ήδη να αντιμετωπίσει ένα υψηλότερο κόστος διαβίωσης λόγω  της νησιωτικότητας.

       Με τα νέα δεδομένα το περιβαλλοντικό κόστος υπάρχει, θα υπολογιστεί και θα προστίθεται στους λογαριασμούς επειδή η οικολογική κατάσταση των παράκτιων υδάτων χαρακτηρίζεται άγνωστη στο διαχειριστικό σχέδιο, με άλλα λόγια επειδή δεν έχουμε αρκετές πληροφορίες για αυτά τα οικοσυστήματα. Το περιβαλλοντικό τέλος δηλαδή δεν αντιπροσωπεύει ένα περιβαλλοντικό κόστος, ένα καταγγραμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα αλλά την πιθανότητα να υπάρχει.  Έτσι  οι ήδη σε μειονεκτική θέση λόγω ελλειμματικών συνθηκών όσον αφορά το  φυσικό πόρο νερό νησιώτες, θα τιμωρούνται ( με νέο γενναίο χαράτσωμα) χωρίς καν ευκρινή λόγο.

               Το ίδιο ισχύει για τον αγρότη είτε υπάρχει πάροχος αρδευτικού νερού , είτε χρησιμοποιεί λόγω έλλειψης συλλογικού δικτύου, κατά κανόνα δηλαδή στο Ν. Αιγαίο, ιδιωτική γεώτρηση (που επωμιζόμενος το σχετικό κόστος έχει νομίμως διανοίξει, λειτουργεί και ρευματοδοτεί).      

        Έτσι ο παραγωγός που ασκεί αγροτική δραστηριότητα σε μειονεκτικές συνθήκες, όταν ένας από τους συντελεστές παραγωγής είναι ανεπαρκής – βλέπε υπόγεια ύδατα που η χημική τους κατάσταση είναι επηρεασμένη από αυτή τη δραστηριότητα, π.χ. υψηλή αγωγιμότητα, νιτρορύπανση- θα κληθεί να πληρώνει περιβαλλοντικά τέλη, οξύνοντας τη δυσμενή ήδη και άνιση θέση από την οποία δραστηριοποιείται έναντι των υπολοίπων, με τελικό αποτέλεσμα άλλο ένα πλήγμα στην αγροτική παραγωγή και τελικά τον εξαναγκασμό του αγροτικού κόσμου να εγκαταλείψει την  παραγωγική δραστηριότητα και να στραφεί   σε άλλους τομείς.

         Μα καλά θα πει κανείς, αυτά τα τέλη είναι σχεδιασμένα να λειτουργήσουν απόλυτα ανταποδοτικά για τους χρήστες νερού, αφού μέσω του Πράσινου Ταμείου στο οποίο  πηγαίνουν, θα χρηματοδοτούν δράσεις βελτίωσης, αποκατάστασης και υποδομών σχετικών με προβλήματα υδατικών πόρων. 

     Η απάντηση είναι απλή και ξεκάθαρη: πρώτον όλοι υπερφορολογούμαστε σήμερα, πληρώνουμε μέσω άμεσων και έμμεσων φόρων ήδη πάρα πολλά. Το ότι η φορολογία επιβάλεται για να χρηματοδοτεί (με εργαλείο το χρέος) το τραπεζικό και όχι μόνο κεφάλαιο με τον ιδρώτα του κόσμου της δουλειάς, και όχι για κοινωνικές υποδομές είναι αποτέλεσμα της νεοφιλελεύθερης πολιτικής που ακολουθείται. 

         Δεύτερον: το Πράσινο ταμείο είναι κι αυτό μια αμαρτωλή σκανδαλώδης ιστορία αδιαφάνειας σχετικά με το που έχουν κατευθυνθεί οι πόροι του, τι έργα έχει χρηματοδοτήσει από την ίδρυση του μέχρι τώρα και ακόμη πιο σκανδαλωδώς στα μνημονιακά χρόνια που ζούμε. Για του λόγου το αληθές ο καθένας μπορεί να βρεί τα σχετικά οικονομικά στοιχεία από την επιτροπή παρακολούθησης και ελέγχου του κυβερνητικού έργου της Βουλής.  Όπως και άλλοι πόροι των εργαζόμενων, βλέπε ειδικές εισφορές αλληλεγγύης, κατευθύνονται στο άπατο πηγάδι του δήθεν δημόσιου χρέους.

               Ακόμα και στην περίπτωση που όπως περιγράφεται στην ΚΥΑ, από το πράσινο ταμείο θα χρηματοδοτούνται τα προβλεπόμενα συμπληρωματικά μέτρα των διαχειριστικών, για να γίνει αυτό πρέπει να προηγηθούν πλήθος μελετών που θα τα συγκεκριμενοποιούν σαν έργα, άλλες που θα τα κοστολογούν, και μετά εργολαβίες εκτέλεσης τους. Ο ρυθμός εξέλιξης αυτών των διαδικασιών αφορά δεκαετίες  μπροστά. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ βρισκόμαστε στην πρώτη αναθεώρηση των διαχειριστικών ούτε τα βασικά μέτρα δεν έχουν προχωρήσει. Με άλλα λόγια τα παιδιά των σημερινών αγροτών είναι θέμα αν θα δούν κάποιο μέτρο να εφαρμόζεται. Πολύ πριν όμως θα έχουν εγκαταλέίψει την αγροτική παραγωγή. 

            Μη βιάζεται κανείς να πει ότι μέχρι να οργανωθεί το νέο σύστημα υπάρχει χρόνος. Η ΚΥΑ προβλέπει ότι η κοστολόγηση από τους παρόχους  πρέπει να έχει γίνει μέχρι το τέλος του 2017, ενώ η επιβολή των περιβαλλοντικών τελών αμέσως μετά την πρώτη αναθεώρηση των διαχειριστικών σχεδίων, δηλαδή η εφαρμογή του νέου πλαισίου ξεκινά υποχρεωτικά το 2018.

        Δεν υπάρχει χρόνος λοιπόν, στο χέρι μας είναι να μην αφήσουμε να πραγματοποιηθούν αυτά τα σχέδια, αν κινητοποιηθούμε.

  Της 'Εμμυς Μπαξοπούλου Γεωπόνος-  Επιστήμης Τροφίμων