Το Νερό είναι στο χέρι σου! (έκδοση)

Το SOSTE TO NEPO και η κριτική επιτροπή του διαγωνισμού αφιερώνουν το βιβλίο στη μνήμη του πρόωρα χαμένου νεαρού ποιητή και ακτιβιστή για το περιβάλλον Βασίλη Μάγγου.

   Όταν την άνοιξη του 2018 σχεδιάζαμε, σε συνεργασία με τη συγγραφέα Σοφία Νικολαΐδου, τον διαγωνισμό δημιουργικής γραφής διηγημάτων για τη μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ, δεν φανταζόμασταν την άμεση και μεγάλη ανταπόκριση που θα είχε.

«Το νερό είναι στο χέρι σου!» ήταν ο τίτλος του διαγωνισμού που διοργανώθηκε στο πλαίσιο της καμπάνιας «Ε, όχι και το νερό!», με στόχο να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες πάνω στο θέμα του νερού ως κοινού, δημόσιου, μη εμπορεύσιμου αγαθού, και να τους δώσει την ευκαιρία να εκφραστούν. Τα διηγήματα που υποβλήθηκαν ξεπέρασαν τα 200 και προέρχονταν από διάφορα μέρη της χώρας, αποδεικνύοντας για μία ακόμη φορά την ευαισθησία της κοινωνίας στο θέμα του νερού. Μαθητές, άνθρωποι που έγραψαν ίσως για πρώτη φορά, άλλοι που ασχολούνται ερασιτεχνικά με τη γραφή αλλά και συγγραφείς, έστειλαν τα κείμενά τους, εκφράζοντας ευφάνταστα τόσο την έντονη ανησυχία τους για την ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ όσο και την αγωνία τους για την ποιότητα του νερού και την προστασία του.

   Οι κριτές ―Ισίδωρος Ζουργός, Γιώργος Κορδομενίδης, Θωμάς Κοροβίνης και Σοφία Νικολαΐδου― εξήραν το επίπεδο των κειμένων και ξεχώρισαν 41 από αυτά. Σήμερα, με μεγάλη χαρά, κρατάμε στα χέρια μας τη συλλογή των διηγημάτων από τις Εκδόσεις Εντευκτηρίου και ευχαριστούμε από καρδιάς τα μέλη της κριτικής επιτροπής, τον Γιώργο Κορδομενίδη για την επιμέλεια του βιβλίου, και την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΕΔΚΜ) για τη συνεργασία και τη χρηματοδότηση της έκδοσης.

   Τι γίνεται όμως σήμερα με το θέμα της ιδιωτικοποίησης της ΕΥΑΘ; Αρκετά χρόνια πέρασαν από το ―πρωτοφανές για τα κοινωνικά-πολιτικά δεδομένα της χώρας― δημοψήφισμα του 2014, που οργανώθηκε από κοινού με τα Κινήματα του Νερού, την ΠΕΔΚΜ, ακτιβιστές, εθελοντές πολίτες και σε συνεργασία με τους έντεκα Δήμους που υδρεύονται από την ΕΥΑΘ και τη συμβολή του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης.      

   Τότε, παρά την απειλητική αντίδραση της Πολιτείας, η Θεσσαλονίκη δήλωσε δυναμικά την αντίθεσή της στην ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ και 214.000 πολίτες (ποσοστό 98%) ψήφισαν υπέρ του δημόσιου χαρακτήρα του νερού. Η Θεσσαλονίκη κατέχει πλέον τη δική της, σημαντική θέση στον διεθνή χάρτη πόλεων και χωρών που αγωνίζονται κατά της ιδιωτικοποίησης του νερού.

   Από το 2014 όμως πολλά άλλαξαν: κυβερνήσεις, μνημόνια, κρίση, ΤΑIΠΕΔ, Υπερταμείο... Το SOSTE TO NEPO συνέχισε τις δράσεις του, διοργάνωσε διεθνή συνάντηση των Κινημάτων του Νερού και κάλεσε αυτοδιοίκηση και πολιτικούς σε ανοιχτή συζήτηση, το 2016 διοργάνωσε στο δημαρχείο εκδήλωση με θέμα «Το νερό στο σύνταγμα» και προώθησε τις Blue Communities, με πρώτο μέλος την ΕΥΑΘ και αργότερα τον Δήμο Θεσσαλονίκης. Παρ’ όλα αυτά, η ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ συνεχίζει να επικρέμαται σαν δαμόκλεια σπάθη πάνω από την πόλη. Από νομική άποψη, η ΠΕΔΚΜ και το Σωματείο Εργαζομένων της ΕΥΑΘ προσφεύγουν μαζί με πολίτες, στο Συμβούλιο της Επικρατείας και ασκούν αίτηση ακυρώσεως κατά της μεταβίβασης των μετοχών στο Υπερταμείο. Η αίτηση εκδικάζεται στις 27 Νοεμβρίου 2018 και η απόφαση που εκδίδεται στις 16 Ιουνίου 2020 κρίνει αντισυνταγματική τη μεταφορά της πλειοψηφίας μετοχών της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ στο Υπερταμείο και τις εταιρείες του, με σκοπό την ιδιωτικοποίησή τους. Το δικαστήριο, παράλληλα με τη συγκεκριμένη απόφαση, παραπέμπει το θέμα στην ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας,  η οποία τον Φεβρουάριο του 2022, με συντριπτική πλειοψηφία χαρακτηρίζει αντισυνταγματική την μεταφορά της ΕΥΑΘ στο Υπερταμείο. Παράλληλα τον ίδιο μήνα (με μία μέρα διαφορά!) βγαίνει η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με την προσφυγή του Σωματείου Eργαζομένων της ΕΥΑΘ, μελών του SOSTE TO NEPO και πολιτών από τις Κυκλάδες κατά της απόφασης της Εθνικής Επιτροπής Υδάτων (ΦΕΚ Β 1751/ 22.05.2017), της περίφημης ΚΥΑ τιμολόγησης νερού, η οποία ουσιαστικά μετατρέπει το νερό σε εμπόρευμα, και κρίνεται αντισυνταγματική. Τον ερχόμενο Μάιο αναμένεται εκ νέου η εκδίκαση στο επταμελές του ΣτΕ.

   Με την πεποίθηση ότι πολίτες και αυτοδιοίκηση οφείλουν να προχωρήσουν από κοινού στον αγώνα κατά της ιδιωτικοποίησης της ΕΥΑΘ, και πιάνοντας το νήμα από το δημοψήφισμα του 2014, το SOSTE TO NEPO ξεκινά το 2018 την καμπάνια «Ε, όχι και το νερό!», μαζί με το Σωματείο Εργαζομένων της ΕΥΑΘ, την περιβαλλοντική οργάνωση «Καλλιστώ», τους Water Warriors και σε συνεργασία με την ΠΕΔΚΜ, με στόχο τη συνταγματική κατοχύρωση του νερού, την ενημέρωση και δραστηριοποίηση των πολιτών.

   Ο διαγωνισμός και η έκδοση των διηγημάτων αποτελούν τον πιο δημιουργικό κρίκο στη μεγάλη αλυσίδα των κοινών μας προσπαθειών για τη μη ιδιωτικοποίηση του νερού. Συνεχίζουμε λοιπόν δυναμικά και δημιουργικά!

Γιάννα Τσόκου

για την καμπάνια «Ε, όχι και το νερό!»

21/3/2022

Το βιβλίο, που δεν πωλείται, αλλά χαρίζεται σε βιβλιοθήκες, συλλόγους και σωματεία, μπορείτε να κατεβάσετε δωρεάν χρησιμοποιώντας το σύνδεσμο: https://drive.google.com/file/d/1z34_Si-sqrOE3cutmqBDJ3tGCo7tp36O/view

 

 Μπορείτε ακόμα να το αναγνώσετε online: https://issuu.com/ped_km/docs/

 

Δήλωση Ευρωπαϊκού Κινήματος Νερού για Παγκόσμιο Εναλλακτικό Φόρουμ Νερού (FAMA) Brasilia

Την περασμένη εβδομάδα (17-22 Μαρτίου 2018), μια αντιπροσωπεία περίπου 20 μελών του Ευρωπαϊκού Κινήματος Νερού, συμμετείχε στο Παγκόσμιου Εναλλακτικό Φόρουμ Νερού (FAMA) στη Μπραζίλια: η  πραγματική εναλλακτική λύση στο Παγκόσμιο Φόρουμ για το Νερό, που οργανώνεται  από το Παγκόσμιο Συμβούλιο για το Νερό, το οποίο αντιπροσωπεύει τη φωνή των πολυεθνικών και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Κοινωνικά κινήματα, συνδικάτα, τοπικές κοινότητες, φεμινιστικές ομάδες και οι αυτόχθονες φυλές, συγκεντρώθηκαν για να καταπολεμήσουν το σκοπό των εταιρειών ο οποίος είναι  να μετατρέψουν το νερό σε εμπόρευμα και να προωθήσουν την οικονομικοποίηση των υδάτινων σωμάτων και οικοσυστημάτων, να ιδιωτικοποιήσουν τους υδάτινους πόρους και να εμπορευματοποιήσουν ένα ανθρώπινο δικαίωμα.

Το FAMA ήταν ένα ζεστό και ελπιδοφόρο γεγονός, συγκεντρώνοντας 7000 ακτιβιστές από διάφορα μέρη και διευκολύνοντας την ανταλλαγή εμπειριών, πληροφοριών, λύσεων και προκλήσεων. Για άλλη μια φορά επιβεβαιώθηκε η σημασία της εμβάθυνσης και ενίσχυσης των θέσεων και των δεσμών μεταξύ κοινωνικών κινημάτων, συνδικάτων, ιθαγενών και τοπικών κοινοτήτων. Επίσης, προέκυψε πόσο σημαντικό είναι να επικεντρωθούμε στους αγώνες των γυναικών ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της φύσης και της πατριαρχίας.

Εν τω μεταξύ, οι εταιρείες και τα κράτη που συγκεντρώθηκαν στο «εταιρικό φόρουμ» επιβεβαίωσαν ότι αναζητούν δράση για το νερό, όπως αναφέρεται στην υπουργική δήλωση.

Ωστόσο, η δράση τους σίγουρα δεν πηγαίνει προς την κατεύθυνση της ειλικρινούς προώθησης, της αναγνώρισης και της εφαρμογής του ανθρώπινου δικαιώματος στο νερό.

Η αποψίλωση των δασών, η αγροβιομηχανία και τα υδροηλεκτρικά έργα δεν αναφέρονται καν στην υπουργική δήλωση, αλλά ο αντίκτυπος της αγροβιομηχανίας και της άρδευσης του νερού αποτελεί θεμελιώδη μέριμνα για τους αυτόχθονες πληθυσμούς, τους αγρότες μικρής κλίμακας και τα κινήματα. Πράγματι, οι συνέπειες της  αγροβιομηχανίας, όπως συζητήθηκε σε μεγάλο βαθμό κατά τη διάρκεια της FAMA, είναι καταστροφικές: μολυσμένα ποτάμια, μειωμένα επίπεδα υδροφορέων, εξαφάνιση πηγών, απειλή για το υδατικό καθεστώς, ξηρασίες που συνδέονται με την αποψίλωση των δασών. Οικογενειακή γεωργία και αλιεία αμφισβητούνται, πραγματοποιούνται αναγκαστικές  εξώσεις, η γη μονοπωλείται, βιότοποι απειλούνται. Όλα αυτά για το κέρδος μεγάλων τραπεζών ή συνταξιοδοτικών ταμείων στην Ολλανδία, τη Σουηδία ή τη Γερμανία, των οποίων οι δικαιούχοι, δεν γνωρίζουν ότι η σύνταξή τους προκαλεί παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των αυτοχθόνων πληθυσμών και καταστροφή του περιβάλλοντος.

Εκείνοι που συγκεντρώθηκαν στο εταιρικό φόρουμ επέμειναν στην ανάγκη «σεβασμού του δικαιώματος κάθε ανθρώπου, ανεξαρτήτως της κατάστασης και της θέσης του, σε ασφαλές πόσιμο νερό και  αποχέτευση ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα», αλλά επιδιώκουν να το πράξουν μέσω μιας αδύνατης συνεργασίας μεταξύ του ιδιωτικού τομέα και εκείνων που επλήγησαν από την ιδιωτικοποίηση. Μια τέτοια συνεργασία δεν θα υπάρξει ποτέ!

Πράγματι, η υπουργική δήλωση αναφέρει ελάχιστα την αναγνώριση του ανθρώπινου δικαιώματος στο νερό σύμφωνα με το ψήφισμα 64/292 του ΟΗΕ. Δεν είναι περίεργο, δεδομένου ότι ένα τέτοιο δικαίωμα δεν απολαμβάνεται  ακόμη πουθενά στον κόσμο και η πρόσβαση στο νερό εξακολουθεί να εξαρτάται από τη λογική του μετασχηματισμού του ανθρώπινου δικαιώματος σε ζήτημα οικονομικής προσβασιμότητας, -βασισμένο στον ρόλο του ιδιωτικού τομέα- ώστε να εξασφαλιστεί το δικαίωμα αυτό.

Φυσικά, η λέξη ιδιωτικοποίηση δεν αναφέρεται καν στην Υπουργική Διακήρυξη, ενώ όσοι συγκεντρώθηκαν στο FAMA, επανειλημμένα και σαφώς επιβεβαίωσαν ότι αυτό είναι το κρίσιμο πρόβλημα που πλήττει τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Στην καταγγελία της ιδιωτικοποίησης και της χρηματοοικονομικής εκμετάλλευσης   της φύσης από τις εταιρείες  και  χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, η τελική δήλωση του FAMA περιγράφει τον αντίκτυπο αυτών των πολιτικών στη φύση (και γενικότερα στις κοινωνικές ανισότητες) και τις ευθύνες τους όσον αφορά την εγκληματικότητα, τις απειλές και τις δολοφονίες υπερασπιστών των περιβαλλοντικών δικαιωμάτων.

Το FAMA κατήγγειλε τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ύδρευση αλλά παράλληλα ανέδειξε  αποτελεσματικές εναλλακτικές λύσεις, από αγρο-οικολογία μικρής κλίμακας έως συμπράξεις δημόσιου-δημόσιου και δημοσίου-κοινοτικού τομέα.

Το Ευρωπαϊκό Κίνημα Νερού (EWM) συνέβαλε στην συζήτηση αναδεικνύοντας  τις ευρωπαϊκές κινητοποιήσεις και περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο οι αρνητικές επιπτώσεις της εμπορευματοποίησης του νερού και των ιδιωτικοποιήσεων αποτελούν κοινό πρόβλημα.

Δεδομένου ότι το EWM είναι εμπνευσμένο από τους αγώνες κινημάτων  νερού στη Λατινική Αμερική και ειδικότερα στη Βραζιλία, επιστρέφουμε πεπεισμένοι ότι η ενίσχυση της συνεργασίας είναι ζωτικής σημασίας για την καταπολέμηση της ιδιωτικοποίησης και την επίτευξη δικαιοσύνης στο νερό. Οι αγώνες μας είναι αλληλένδετοι. Όχι μόνο επειδή, όπως γνωρίζουμε όλοι, οι περισσότερες από τις πολυεθνικές εταιρείες που είναι υπεύθυνες για την ιδιωτικοποίηση και την αρπαγή του νερού  έχουν την έδρα τους στην Ευρώπη, αλλά ακόμη περισσότερο λόγω της ζωτικής σημασίας που έχουν οι υδάτινοι πόροι, για παράδειγμα ο υδροφόρος ορίζοντας Guarani, σε παγκόσμιο επίπεδο.

Αντιμετωπίζουμε τον ίδιο εχθρό, ο οποίος εφαρμόζει παρόμοιες πολιτικές με διαφορετικά "πρόσωπα" τόσο στο Βορρά όσο και στο Νότο. Ως εκ τούτου, πρέπει να διεξάγουμε αυτούς τους αγώνες τόσο σε τοπικό επίπεδο, στις δικές μας κοινότητες, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Η ιδιωτικοποίηση του νερού και οι πολιτικές αρπαγής του νερού είναι συνεπείς συνιστώσες του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού, που βασίζονται στην εκμετάλλευση της φύσης και των λαών (και των γυναικών ακόμη περισσότερο!). Επιβάλλεται να ανταποκριθούμε:

Água é direito, não mercadoria!